Przedstawiamy tłumaczenie artykułu autorstwa Vaidy Dževečkaitė–Klepeckienė i Liny Kiršienė nt. niezależności energetycznej w litewskich Birżach

Administracja Rejonu Birżajskiego, w odpowiedzi na wyzwania geopolityczne i znaczne wahania cen energii w ostatnich latach, aktywnie uczestniczyła w międzynarodowym projekcie programu Interreg Region Morza Bałtyckiego (dalej – BSR) nr C074 „Promowanie gospodarki o obiegu zamkniętym w celu osiągnięcia niezależności energetycznej w przedsiębiorstwach i społecznościach” (#Energy Circle).     
Przedstawiamy artykuł autorstwa Vaidy Dževečkaitė – Klepeckienė i Linny Kiršienė - oryginał: https://interreg-baltic.eu/project-posts/energy-circle/strategic-reorientation-birzai-district-municipality-implements-the-energy-circle-project-to-strengthen-energy-independence/

Po inwazji Rosji na Ukrainę Litwa zrezygnowała z uzależnienia od rosyjskich surowców energetycznych, przekierowując import poprzez połączenia z krajami nordyckimi i Polską oraz synchronizując swoje sieci elektroenergetyczne z Europą. Działania dywersyfikacyjne doprowadziły jednak do rekordowych wzrostów cen energii i wysokiej inflacji w kraju.     
Znacząco wyższe koszty energii elektrycznej i ogrzewania oraz konieczność wdrażania środków oszczędnościowych odczuła również administracja samorządu rejonu Birży. Zastosowane rozwiązania miały jednak charakter krótkoterminowy i fragmentaryczny. Z czasem stało się jasne, że bez konsekwentnego, cyrkularnego i długofalowego planowania takie działania nie przynoszą trwałych efektów.     
To skłoniło samorząd do zainteresowania się rozwiązaniami długoterminowymi – przejściem od tzw. „sprintów” do zarządzania opartego na „maratonie”. Właśnie takie podejście wspiera projekt Energy Circle.

Rola samorządu w projekcie     
Administracja Samorządu Rejonu Birży uczestniczy w projekcie jako lokalny organ publiczny i pełni podwójną rolę:

• współtworzy ogólne rezultaty projektu,
• jest jedną z głównych grup docelowych, w których te rezultaty będą bezpośrednio stosowane.

Najważniejszym zadaniem samorządu jest usprawnienie procesów długoterminowego planowania niezależności energetycznej oraz zapewnienie, że opracowane rozwiązania będą możliwe do praktycznego wdrożenia lokalnie.

Plany do 2028 roku     
Do końca projektu, czyli do 2028 r., samorząd rejonu Birży ma być gotowy do korzystania z opracowanych metodologii oraz do realizacji dwóch działań pilotażowych. Aby wspierać zrównoważone zmiany w regionie, na terenie samorządu powstanie lokalna grupa robocza odpowiedzialna za nadzór i wdrażanie działań projektowych.     
Najważniejsze obszary działań to:

• rozwój kompetencji,
• wdrażanie innowacyjnych rozwiązań energetycznych.

We współpracy z Litewskim Centrum Innowacji (LIC) samorząd będzie angażował partnerów z regionu Morza Bałtyckiego oraz dążył do przyciągnięcia nowych kreatorów rozwiązań energetycznych.     
W ramach projektu pilotażowego w Birżach zostanie wdrożone specjalistyczne rozwiązanie technologiczne, na podstawie którego powstanie 30–40 szczegółowych planów działań (tzw. roadmaps), a 20–30 lokalnych instytucji otrzyma bezpośrednie wsparcie we wdrażaniu cyrkularnych działań na rzecz niezależności energetycznej.

Zapewnienie trwałości rezultatów     
Aby zagwarantować ciągłość efektów projektu, Samorząd Rejonu Birża obejmie przewodnictwo w monitorowaniu realizacji planów działań oraz ich praktycznego wdrażania. Celem jest, aby opracowane narzędzie „Roadmap” stało się oficjalnym elementem politycznego i administracyjnego zarządzania samorządu, ugruntowanym w długoterminowej umowie.     
Takie rozwiązanie ma zapewnić nie tylko krótkoterminowe innowacje, lecz także strategiczne przejście samorządu na zrównoważoną, opartą na danych politykę energetyczną.

Znaczenie projektu dla regionu     
Udział w projekcie #EnergyCircle to strategicznie ważny krok dla Samorządu Rejonu Birży. Wzmacnia on odporność lokalnych społeczności na wahania międzynarodowych rynków energii i przyczynia się do długoterminowego bezpieczeństwa energetycznego.     
Cyrkularne podejście pozwala uniknąć nieefektywnych, rozproszonych działań i związanych z nimi dodatkowych kosztów, a długofalowe, „maratonowe” planowanie tworzy fundament dla zrównoważonej, odpowiedzialnej finansowo i niezależnej przyszłości energetycznej.

Lokalne działania - a co w naszym mieście?     
Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. jest polskim partnerem w konsorcjum projektu Energy Circle. My również przygotowujemy się do działań wspólnie z innymi partnerami i wymieniając się ekspercką wiedza i doświadczeniami - Agencja odegra w rolę łącznika między samorządem a lokalnym biznesem, wspierając transfer wiedzy i koordynując działania wzmacniające niezależność energetyczną regionu. W kolejnych artykułach będziemy odsłaniać kolejne szczegóły i działania. Projekt realizowany jest przy współfinansowaniu programu Interreg Region Morza Bałtyckiego oraz budżetu; promuje on podejście oparte na gospodarce o obiegu zamkniętym na rzecz niezależności energetycznej w przedsiębiorstwach i społecznościach. Śledźcie nasze wiadomości, by dowiedzieć się więcej o Energy Circle!