Kim są lokalni „budowniczy” energetycznej przyszłości regionu Morza Bałtyckiego? Dlaczego są ważni? Jakie są najważniejsze bariery lokalnej transformacji energetycznej i jak je pokonać? Nie jesteście w tym sami - pomoże sięć partnerów projektu Energy Circle

Skrócona wersja artykułu autorstwa Phoebe Nedia - pełna wersja na stronie projektu Energy Circle na portalu programu Interreg Regiona Morza Bałtyckiego: https://interreg-baltic.eu/project-posts/energy-circle/who-are-the-builders-of-the-baltic-seas-energy-future/

 

Kim są budowniczowie energetycznej przyszłości regionu Morza Bałtyckiego?

Region Morza Bałtyckiego stoi dziś przed jednym z najważniejszych wyzwań rozwojowych: zwiększeniem niezależności energetycznej poprzez wdrażanie lokalnych, odpornych i zrównoważonych rozwiązań. Choć kierunek wyznaczają strategie europejskie i krajowe, to realna zmiana dzieje się przede wszystkim na poziomie lokalnym — tam, gdzie pracują instytucje najbliżej przedsiębiorców, samorządów i społeczności.

Właśnie dlatego w projektach takich jak EnergyCircle coraz częściej mówi się o roli organizacji wspierających biznes (OWB) oraz samorządów lokalnych jako kluczowych budowniczych Energy Circle transformacji energetycznej. To podmioty, które nie tylko wspierają wdrażanie nowych rozwiązań, ale tworzą warunki, dzięki którym inni mogą włączyć się w proces zmian.

Lokalni budowniczowie Energy Circle — dlaczego są tak ważni?

Doświadczenia z regionu Morza Bałtyckiego pokazują, że to lokalne instytucje — takie jak agencje rozwoju regionalnego, izby gospodarcze czy jednostki samorządu terytorialnego — są pierwszym punktem kontaktu dla firm i instytucji poszukujących wsparcia w zakresie efektywności energetycznej i odnawialnych źródeł energii.

Przykład z Meklemburgii-Pomorza Przedniego (inicjatywa MVeffizient) pokazuje, że lokalne „One-Stop-Energy-Shops” mogą skutecznie łączyć doradztwo, narzędzia, sieci usługodawców i planowanie strategiczne. To model, który można adaptować również w Polsce.

Najważniejsze bariery lokalnej transformacji energetycznej

Badania projektów Interreg wskazują na pięć kluczowych wyzwań, które dotyczą OWB i samorządów w całym regionie:

• Luka kompetencyjna — brak specjalistycznej wiedzy w zakresie cyrkularnych modeli energetycznych.
• Brak długoterminowych ram planowania — pojedyncze projekty nie składają się na spójną strategię.
• Niedobór zasobów — instytucje chcą działać, ale brakuje im czasu, ludzi, narzędzi, a nierzadko też wiedzy eksperckiej.
• Praca w silosach — brak współpracy między administracją, biznesem i sektorem energetycznym.
• Centralizacja polityk — lokalne strategie energetyczne nie są wystarczająco umocowane w dokumentach samorządowych.

Co wnosi projekt Energy Circle?

Energy Circle rozwija narzędzia, które mają realnie wzmacniać kompetencje lokalnych budowniczych:

• Metodologia Analizy Kompetencji Budowniczych Energy Circle— pozwala OWB i samorządom ocenić swoje możliwości i zaplanować rozwój.
• Metodologia planów Energy Circle — tworzy brakujące ramy długoterminowego planowania dążenia do niezależności energetycznej MSP, BSO i samorządów na poziomie lokalnym.
• One-Stop-Energy-Shops — mają na celu trwałe wpisanie cyrkularnych map drogowych w politykę samorządową.

To podejście jest spójne z rolą ARR jako instytucji wspierającej rozwój regionalny, przedsiębiorczość i współpracę międzysektorową.

ARR jako lokalny budowniczy Energy Circle

Agencja Rozwoju Regionalnego w Bielsku-Białej od lat wspiera przedsiębiorców, samorządy i partnerów regionalnych w procesach rozwojowych. W kontekście transformacji energetycznej ARR S.A. będzie pełnić rolę budowniczego Energy Circle, który:

• łączy lokalne potrzeby z europejskimi możliwościami finansowania,
• wspiera MŚP w przechodzeniu na odnawialne źródła energii,
• buduje partnerstwa między biznesem, samorządami i sektorem energetycznym,
• wprowadza cyrkularne modele energetyczne do regionalnych strategii,
• wzmacnia kompetencje lokalnych instytucji poprzez projekty międzynarodowe.

Transformacja energetyczna nie dzieje się w abstrakcyjnych dokumentach — powstaje w hotelach, zakładach produkcyjnych, instytucjach kultury, szkołach i firmach rodzinnych. To właśnie tam potrzebne jest wsparcie, doradztwo i planowanie, które mogą zapewnić lokalni budowniczowie Energy Circle.

Wnioski

Energetyczna przyszłość regionu Morza Bałtyckiego będzie budowana oddolnie — przez instytucje takie jak ARR, które znają lokalny kontekst, potrzeby przedsiębiorców i wyzwania samorządów. Budowniczowie Energy Circle już istnieją. Teraz potrzebują narzędzi, aby ich praca była trwała, skalowalna i strategicznie osadzona.